Gieo thoi
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Động từ:
- Ném con thoi: Hành động ném con thoi (dụng cụ dệt vải) về phía ai đó.
- Chỉ việc người con gái phải giữ gìn để bảo toàn tiết hạnh: Hành động mang tính biểu tượng, thể hiện sự phản kháng quyết liệt của người con gái để bảo vệ danh tiết, đức hạnh của mình trước những lời trêu ghẹo hoặc hành vi khiếm nhã.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Câu chuyện về cô gái họ Cao gieo thoi vào Tạ Côn được ghi lại trong "Tấn Thư". (Hành động ném con thoi thể hiện sự tự vệ và giữ gìn đức hạnh.)
- Trong thơ Tô Thức có câu: "Đầu thoa mỗi khốn đôn lân nữ", ám chỉ nỗi khổ vì người con gái hàng xóm gieo thoi. (Ý nói người con trai bị từ chối, phản kháng vì đã trêu ghẹo cô gái.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Gieo thoi" là một thành ngữ cố định, chủ yếu được dùng trong văn chương cổ điển hoặc với ý nghĩa ẩn dụ về việc bảo vệ tiết hạnh. Nó ít khi được tách rời để sử dụng với các nghĩa đơn lẻ khác.
Biến thể và từ gần giống
- Giữ gìn tiết hạnh: (Cụm từ) Hành động giữ gìn phẩm giá, đức hạnh (đặc biệt là của người phụ nữ theo quan niệm xưa). Đây là ý nghĩa chính mà "gieo thoi" muốn biểu đạt.
- Phản kháng: (Động từ) Chống lại, không chấp nhận. "Gieo thoi" là một hình thức phản kháng cụ thể.
Từ đồng nghĩa
- Tự vệ: (Động từ) Tự bảo vệ bản thân. "Gieo thoi" là một hành động tự vệ về mặt danh dự, đức hạnh.
- Bảo toàn danh tiết: (Cụm động từ) Giữ gìn cho danh dự và tiết hạnh được nguyên vẹn.
Thành ngữ liên quan
- "Gieo thoi" tự thân đã là một thành ngữ (điển cố) hoàn chỉnh, xuất phát từ một câu chuyện cụ thể. Nó không kết hợp để tạo thành các thành ngữ khác.
- Điển cố "Tạ Côn bị gieo thoi": Thường được dùng để nhắc đến sự việc này, hàm ý về hậu quả của việc trêu ghẹo người khác một cách khiếm nhã và sự quyết liệt trong việc giữ gìn đức hạnh của người con gái.
- Ném con thoi, chỉ việc người con gái phải giữ gìn để bảo toàn tiết hạnh
- Tấn Thư: Tạ Côn đời Tấn, hàng xóm có người con gái họ Cao, nhan sắc xinh đẹp. Côn thường hay trêu cô ta. Có lần cô lấy con thoi ném làm Côn gẩy mất 2 cái răng
- Thơ Tô Thức: "Đầu thoa mỗi khốn đôn lân nữ."
- (Cứ khổ vì người con gái hàng xóm gieo thoi)